HEXACO is een persoonlijkheidsmodel dat in de jaren negentig en daarna ontwikkeld is door de psychologen Kibeom Lee en Michael Ashton, op basis van grootschalig taalkundig onderzoek in meer dan een dozijn talen. De zes dimensies komen telkens terug, ongeacht in welke taal of cultuur het onderzoek werd uitgevoerd. Daarmee is het een van de best onderbouwde modellen die we vandaag hebben om persoonlijkheid in kaart te brengen.
Honesty-Humility (Integriteit)
Eerlijkheid, bescheidenheid, niet uit op status of voordeel ten koste van anderen.
Emotionality (Emotionaliteit)
Hoe sterk je iets voelt, hoe snel je je zorgen maakt, hoe makkelijk je steun zoekt.
eXtraversion (Extraversie)
Energie halen uit contact met anderen, sociale zelfverzekerdheid, levendigheid.
Agreeableness (Verdraagzaamheid)
Geduld, mildheid, samenwerken in plaats van conflict opzoeken.
Conscientiousness (Consciëntieusheid)
Zorgvuldigheid, planning, doorzetten en afmaken wat je begint.
Openness (Openheid)
Nieuwsgierigheid, fantasie, interesse in ideeën, kunst en het onbekende.
De meeste mensen kennen het Big Five-model (vijf dimensies). HEXACO bouwt daarop voort, maar voegt één cruciale dimensie toe: Integriteit (Honesty-Humility). Juist die dimensie blijkt veel te voorspellen over hoe iemand met afspraken, geld, macht en samenwerking omgaat — precies de thema's die in een werkrelatie tellen. Onafhankelijk onderzoek laat zien dat HEXACO daardoor in werk- en gedragscontexten consistent betere voorspellingen doet dan de Big Five.
Daar komt bij dat HEXACO niet etiketteert in “types” (zoals MBTI), maar werkt met dimensies en scores. Dat sluit aan op hoe persoonlijkheid in werkelijkheid verdeeld is: niet in hokjes, maar in gradaties. Het model is gevalideerd in tientallen onafhankelijke studies en wordt wereldwijd gebruikt in wetenschappelijk onderzoek.
De volledige vragenlijst telt 100 stellingen. Hieronder een paar voorbeelden, om een gevoel te krijgen van wat een kandidaat invult. Per stelling kies je op een schaal van “helemaal oneens” tot “helemaal eens”.
Ik zou nooit een steekpenning aannemen, ook niet als die heel hoog was.
Ik maak me vaak zorgen over dingen die mis zouden kunnen gaan.
In een groep ben ik meestal degene die het woord neemt.
Ik probeer geduldig te zijn, ook als iemand me irriteert.
Ik werk pas aan iets als alles tot in detail is gepland.
Ik vind het leuk om over filosofische of abstracte vragen na te denken.
Er zijn geen goede of foute antwoorden — het gaat erom dat het beeld klopt met wie je bent.
Na het invullen krijgt de kandidaat een persoonlijk profiel. Per dimensie zie je een score tussen 1 en 5, met een korte uitleg in gewone taal: bijvoorbeeld “hoog op consciëntieusheid” betekent dat je zorgvuldig werkt, vooruit plant en dingen afmaakt. Onder elke dimensie zitten vier facetten (in totaal 24) die nog wat nuance geven: iemand kan bijvoorbeeld hoog scoren op “plichtsbesef” maar lager op “perfectionisme”.
De coach krijgt vooraf een samenvatting met de zes dimensies, de belangrijkste facetten en een korte, in toegankelijke taal geschreven duiding. Geen jargon, geen psychologisch rapport van twintig pagina's — wel een betrouwbare basis waarmee de coach direct het goede gesprek kan voeren.